Azot Döngüsü Nedir yazısına puan ver :
1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan6 Puan7 Puan8 Puan9 Puan10 Puan | 8,23 / 10 | 57 kisi / 469 puan verdi.
Loading ... Loading ...
Bu siteyi beğendinmi?

Azot Döngüsü Nedir
Atmosferde bol miktarda (% 78) azot (N2) bulunmasına karşılık canlılar bunu doğrudan alıp kullanamaz. Canlılar azotu ancak azot bileşikleri (azotlu maddeler) hâlinde alır. Bu amaçla hayvanlar amino asitlerden bitkiler çözünmüş azot tuzlarından azot gereksinimlerini karşılar.

Azot döngüsü aşamalı olarak aşağıdaki gibi gerçekleşir.
* Ölen organizmaların yapısındaki azot bileşikleri toprağa karışır. Bir yandan da hayvanların boşaltım arağı olan amonyak gibi azotlu maddeler de doğaya verilir.
* Toprak ve sularda bulunan bakteriler bu azot bileşiklerini parçalar. Parçalama sırasında çeşitli maddelerin yanında amonyak (NH3) ve serbest azot (N2) oluşarak ortama karışır.
* Amonyak kimyasal tepkimelerle amonyum tuzlarına dönüşür.
* Bazı özel bakteriler amonyum tuzlarını nitrit (N02) ve nitratlara (N03) dönüştürür. Baklagillerin köklerindeki gibi azot bağlayıcı bakterilerle algler havanın serbest azotunu nitrit ve nitratlara dönüştürür. Bu arada şimşek ve yıldırım da havadaki azottan nitrat oluşumunu sağlar.
* Suda kolayca çözünen nitratlar bitkilerin kökleriyle alınıp kullanılır. Kullanılan azotla bitkilerin protein nükleik asit gibi azotlu maddeleri üretilir. Bunların bir kısmı bitkilerle beslenen hayvanların vücuduna geçer. Azot oksitleri vb. gazların yapay olarak bol miktarda üretilip kullanılması ozon tabakasının incelmesine neden olur.

Yukarıda sıralandığı gibi canlılarla cansız çevre arasında azot döngüsü gerçekleşir. Azotun asıl kaynağı olan atmosferdeki azotun azalmaması azot döngüsü ve doğal dengenin bozulmaması için;.
- Gübre üretiminde hava azotunun aşırı kullanılması engellenmeli
- Fosil yakıtların aşırı kullanılması yerine güneşten rüzgârdan enerji üreten alternatif enerji kaynaklarının kullanılması sağlanmalıdır.

Azot Döngüsü
Biyosfer yer kabuğunu saran atmosferin ince bir tabakasıdır. Azot bileşikleri bu ince kabuk içinde birbirine dönüşür. Bu işlemlere azot çevrimi denir. Azot çevrimi yaşamın sürekliliğini sağlayan bir doğa olayıdır. Bu çevrimde azot bileşikleri sürekli olarak topraktan canlılara ve sonra tekrar toprağa geri dönerler. Ancak bir miktar azot atmosfere gider ve tekrar geri alınır.

Önce azot bileşiklerinin toprakla yaşayan varlıklar arasındaki değişimini ele alalım. Toprak ekseri nitrat bileşikleri içerir.Bu bileşikler ya inorganik olarak amonyak bileşiklerinden veya organik olarak ölmüş bitki ve hayvan kalıntılarından oluşan humus adı verilen maddelerden toprağa karışır. Topraktaki bu nitrat bileşikleri bitki ve hayvanlardaki bütün proteinlerin kaynağını oluşturur. Bitkiler nitratlı bileşikleri gıda olarak kullanır ve onları amino asit ve proteinlere dönüştürürler. Azot bileşikleri eksik olan topraklarda bitkiler gelişemez. Azotça fakir topraklarda büyüyen bitkiler, azotça zengin topraklarda büyüyen bitkilere göre daha az verim ve proteine sahiptirler.

Bitkiler ölünce taşıdıkları protein ya doğrundan toprağa veya hayvanlara geçer.Proteinler hayvanların büyüme ve gelişmesi için de çok gereklidir. Vücudumuzun temel işlemleri için vitaminlerin, proteinlerin, hormon ve enzimlerin alınması gerektiğinden, yeterli azotlu gıdalar yemeyen kişilerde beslenme bozuklukları görülür.

Bitkilerde olduğu gibi hayvanlar ölünce de taşıdıkları azot bileşikleri toprağa sürekli olarak ancak genellikle artık şeklinde geri döner. Hayvan dışkı ve artıkları yüksek oranda nitratlı bileşikler içerir. Örneğin gübre üzerinde oluşan beyaz benekler potasyum nitrattır. İngiltere’de, Elizabeth döneminde işçilerin gübrelerin bir kısmının barut yapımı için hükümete vermeleri bir yurtseverlik görevi idi.

Azot sadece toprak ve canlılar arasında dolaşmaz, bu arada bir kısım azot atmosfere karışır. Daha sonra bu azotun bir kısmı ışık etkisi ile amonyağa dönüşür ve yağmurla beraber toprağa düşer. Topraktaki bazı bakteriler azotu doğrudan diatomik azota dönüştürürken bir kısmı da havadan azot alarak azot bileşikleri yaparlar. Örneğin fasulye ve yerfıstığı gibi baklagillerin köklerinde yaşayan Rhizobia bakterisi bitkilerden karbonhidratları alır ve bunları yeni azot bileşiklerine çevirir. Rhizobia ile baklagiller arasındaki ilişki bir ortak yaşama şeklidir. (Bitki ve bakteri arasında karşılıklı faydaya dayanan bir yaşam şekli.). Bakteriler tarafından üretilen azot bileşikleri bitkiler tarafından alınarak proteinlere çevrilir, yan ürün olarak daha fazla karbonhidrat üretilir.Sonuç olarak Rhizobia ve baklagiller birbiri olmadan yaşayamaz.

Suda biraz daha değişik azot çevrimi oluşur. Balıklar kendi artıkları ile beraber azot bileşiklerini suya bırakırlar , sudaki bakteriler bu artıkları nitrat bileşiklerine çevirirler. Sonra sudaki yosun gibi bitkiler nitratları besin olarak alırlar. Yosunlar besin olarak balıklar tarafından yenir ve çevrim yeniden başlar. Sudaki azot çevrimi ile topraktaki çevrim arasındaki en belirgin farklılık , topraktaki çevrimin bir humus kademesinde geçmesidir. Ancak , organik atıkların deniz veya gölün dibine çökmesi bir humus tabakası oluşabilir. Dolayısıyla sualtı hayvanları bu kaynaktan beslenebilir.

Azot çevrimi bazen tam olarak oluşmaz. Örneğin;tarımda toprağın azot içeriği azalabilir.Sonuçta daha düşük verim ve daha zayıf bir ürün alınır. Azot eksikliği bir dereceye kadar toprağa gübre ilavesiyle veya ekimden önce baklagil tohumları Rhizobia bakterisi aşılamakla giderilebilir. Ancak bu yöntemler toprakta bulunması gereken azot gereksinimini karşılamak için yetersizdir. Ancak nöbetleşe ekimle karşılanabilir. Otomobil ve uçak motorları egsoz gazları ile çevreye azotdioksit gibi bazı azot bileşikleri yayarlar. Bu bileşikler atmosferde kalmaya eğilimlidirler ve oldukça zehirlidirler. Suya her gün lağım suyu karışması da azot çevrimini etkiler.Böyle bir durum 1960’ lı yıllarda Erie gölünde meydana gelmişti.

Biyoloji Terimler Sözlüğü, Madde Döngüleri, Azot Döngüsü, Azot Döngüsü nedir, Azot Döngüsü ne demek, Azot Döngüsü hakkında, Azot Döngüsü ile ilgili bilgiler, Azot Döngüsü bilgi, Azot Döngüsü hakkında bilgi, Azot Döngüsü ne demektir, Azot Döngüsü ile ilgili bilgi

Bu yazıda aradığınız konu yoksa soruyu yazın paylaşılsın ve eklensin

  1. merve şahin
    07 Nisan 2013 | Cevapla

    ne çeşit azotlar var

  2. yunus oflas
    27 Nisan 2012 | Cevapla

    azotları öğrenmek lazım