Çığ nedir ve Çığa karşı alınacak önlemler yazısına puan ver :
1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan6 Puan7 Puan8 Puan9 Puan10 Puan | 6,85 / 10 | 34 kisi / 233 puan verdi.
Loading ... Loading ...
Bu siteyi beğendinmi?

Alt Başlıklar

Çığ nedir ve Çığa karşı alınacak önlemler
Çığ, farklı nedenlerden dağdan aşağıya kayan büyük bir kar miktarıdır. Bol kar yağışı olduğunda, taze kar tabakasının alttaki eski tabakayla iyi kaynaşmaması sonucu, Rüzgârın kaldırdığı büyük bir kar kitlesinin aşağı inerek alttaki kar tabakası üzerinde kayması sonucu Ve bir hayvan veya kayakçının oynak kar tabakasını çiğneyerek harekete geçirmesi sonucu çığ oluşabilir.

ÇIĞIN OLUŞUMUNDA ETKİ EDEN FAKTÖRLER
• Arazi: Eğim ne kadar fazlaysa, tehlike o kadar büyüktür. Yüzde 30′luk bir eğim çığ oluşumu için yeterlidir. Gölgede kalan sırtlarda çığ tehlikesi, güneş gören yerlere göre daha fazladır.
• Taze kar: Taze kar tabakası ne kadar kalınsa, çığ tehlikesi o kadar büyüktür. Kötü hava şartlarından sonra güneşin açtığı ilk gün çok risklidir.
• Fırtına: Kar fırtınası olduğunda, kar tanecikleri dönerek uçuşur ve rüzgârsız sırtlarda birikir. Tepe üstlerinde dalga şeklinde birikmiş kar, alttaki sırtta çığ tehlikesini gösterir.
• Kar tabakası: Karın tabaka halinde kaydığı yerlerden uzak durmak gerekir. Dipten gelen boğuk sesler de tehlike işaretidir.
Isı: Kar yağışından sonra ısı birden düşerse, yeni kar tabakası alttakine iyi işleyemez. Hava ısındığında da kar gevşer ve tehlike artar. Bu nedenle baharda daha çok çığ olur

ÇIĞ TİPLERİ
Kopma şeklini esas alan bir kıstasa göre Gevşek Kar Çığı ve Kar Dilimi Çığı olmak üzere iki türe ayrılır. Her birinin karışımı kuru veya ıslak kar ve su içerebilir. Her iki türde de kopma, genellikle kar örtüsünün üste yakın tabakalarında gerçekleştiği için yüzey çığları içinde sınıflandırılırlar.

1.Gevşek Kar Çığı
Kar örtüsü içindeki zayıf tabaka yüzeyde veya yüzeye yakın bir yerde oluştuğunda gevşek kar çığı meydana gelir. Kar örtüsü tek bir noktadan kopar, ufak kar döküntüleri saçarak yuvarlanmaya başlar. Yuvarlandıkça daha fazla kar toplar ve bir üçgene benzer biçimde aşağı doğru genişler. Gevşek kar çığlarına doğada çok sık rastlanır. Genellikle çok fazla kar içermezler. Büyük ölçüde can ve mal kaybına neden olacak kadar tehdit oluşturmazlar.

2.Kar Dilimi Çığı
Zayıf kar tabakası, güçlü bir tabakanın hemen altında oluştuğunda kar dilimi çığları meydana gelir. Kar örtüsü bir çizgi boyunca tek birim halinde kopar. Kütle halindeki kar, kütüphane rafında duran kitapların aniden yere boşalması gibi dökülür, çatlayarak kırılır ve kar dilimleri şeklinde yamaçtan aşağı kayar.

ÇIĞ TEHLİKESİ
Dağlık ve eğimli arazilerde, vadi yamaçlarında, tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve dış etkilerle aşağı doğru hızla kayması çığ olarak adlandırılır.
Kendiliğinden gelişen, Yer hareketleri (deprem, volkan patlaması vb.) ile tetiklenen,
Kayakçılar tarafından oluşturulan, Ses sonucu meydana gelen, çığ olabilir.

Nasıl etkiliyor
Çığ, Ülkemizde genellikle kış aylarında oluşur, Hızla harekete geçerek yerleşim yerlerini, tesisleri ve yolları tamamen kapatabilir, Çığ altında kalanların yaşama şansı çok az olur,

Neler yapılmalı
Meteorolojik gözlemlere bağlı olarak çığ uyarılar takip edilmelidir,
Çığ tehlikesi ve risk haritaları hazırlanmalıdır,
Çığ tehlikesi olan yerlerde çığ kalkanları ve tüneller yapılmalıdır,
Tetikleyici olabilecek gürültülere sebep olunmamalıdır.

ÇIĞ
Yeni yerleşim alanları çığ tehlikesi olan yamaçların dışında seçilmelidir. Çığ oluşan vadilerde ev, ağıl, oku, cami, karakol yapılmamalıdır. Ayrıca bu tür yapıların yamaç altına yapılması çığ düşmesi açısından tehlikelidir. Araziye gömülerek, gizlenmesi ve korunması olanaksız bina ve duvarlar, metre karesi 3 ton yüke dayanacak şekilde betonarme yapılmalıdır. Çığ tehlikesi olan yamaçlara, yamaç altlarına yeni yerleşim birimleri kurulması tehlikelidir. Buralardaki evler ya çığ altında kalır ya da sel baskınına uğrar. Çok kar yağan yörelerde kar tutmayı önlemek amacıyla çatılar sivri yapılmalıdır.

Çığ tehlikesini azaltmak amacıyla yapılan ağaçlandırmalarda çığ koridorları oluşturmamak için ağaçlar şaşırtmacalı dikilmelidir.

Yamaçlardaki orman ve bitki örtüsü çığ düşmesini önler. Çığ vadilerinde ağaç ve bitki örtüsünün ortadan kaldırılması, ormanın tahrip edilmesi çığ tehlikesini artırır.

Çığ düşen yamaçlarda şaşırtmacalı kazıklarla önlem almak mümkündür.
Orman tahrip edilip çığ güzergahı yaratılmamalıdır. Orman örtüsünün bittiği veya kesildiği tepelerde çığ düşme riski yüksektir.

Çığ ve benzer doğal afetlere karşı kolayca önlem alabilmek ve afet sırasında etkili müdahalede bulunabilmek için yerleşim yerlerinin bir araya getirilmesi uygun olur.
Rüzgarın karayolunda meydana gelen yarıkları kar ile doldurmasını önlemek için kar çitleri kullanılmalıdır. Aynı şekilde çığ tehlikesi olan yamaçlara da çığ engelleri ve çitleri yapılmalıdır.

Acil durumlarda çığ kazazedelerini hastaneye taşımak için helikopter iniş pisti hazırlanması gerekli olabilir.

Vadilere çığ barajları yapılarak büyük çığ kütleleri kontrol altına alınabilir.
Her kış, çığ düşmesi kesin olan yamaçlardaki kar kütlesi tehlike büyümeden kuru sıkı atan ses topları kullanılarak yapay olarak aşağı indirilir.

Kar Kuvveti ve Çığlar
Kar, yapılar üzerinde birikerek oluşturduğu yükler (hidrostatik yükler) sonucu çatı çökmelerine neden olduğu gibi, yoğun olarak gözlendiği bölgelerde, göz önüne alınan alanın meteorolojik özelliklerine bağlı olarak dik eğimli, çıplak arazi kesimlerinde birikime uğraması ile yerleşim alanlarını ve canlıları çığ tehlikesi (hidrodinamik yükler) ile karşı karşıya bırakmaktadır.

İrili ufaklı kar kütlelerinin hızlıca kayma veya düşmesi ile ortaya çıkan kar çığlarının binlercesi, kar yağışları ile birlikte dağlık bölgelerde her kış görülür ve bazıları bu bölgelerdeki yerleşim birimleri, dağ spor ve turizm tesisleri, haberleşme, ulaşım, enerji nakil hatları, sanayi, askeri ve diğer benzeri tesisler için büyük tehlikeler oluşturduğu gibi can kayıplarına da sebep olurlar. Doğu ve Güneydoğu Anadolu, Kara Deniz Bölgesi’nin iç kesimlerinde bir çok yerleşim birimi de karla kaplı, orman örtüsünün yok edildiği sarp yamaçlarda bulunmakta ve gelişmektedir. Bu nedenle, bu yerleşim birimlerinin çoğu çığ tehdidi altındadır. Çığ oluşumunda daha çok yörenin topoğrafik ve meteorolojik koşulları etkilidir. Bu yörelerin topoğrafik şartları meteorolojik şartlar gibi günden güne değişmediği için, çığ tahminleri yörenin değişen meteorolojik şartları takip edilerek yapılır.

Öneriler:
Birçok ülkede yılladır çığı araştıran ve çığ tehlikesi ile ilgili tahminler yapıp çığ ikaz bültenlerini hem yerel hem de bölgesel olarak yayınlayan merkezler kurulmuştur. Bunlara örnek olarak, İsviçre’de Federal Institute for Snow and Avalanche Research (FISAR), Kanada’da Division of Building Research (National Research Council) ve Glociology Division, Inland Waters Directorate Fisheries and Environment Canada (AESC), ABD’de Colorado Avalanche Information Center (CAIC) ve U.S. Forest Service (USFS), Japonya’da Institute of Snow and Ice Studies ve Fransa’daki Meteorologie Nationale and Centre d’Etudes de la Neige sayılabilir.

Ülkemizde, Batman’ın 11 haneli Artılı mezrasında, çığ düşeceği tesadüfen önceden haber alınıp harekete geçilebildiği için 75 kişi ölümden kurtarılabilmiştir [23, 24 Şubat 1992, Milliyet]. Çığ felaketine karşı en ekonomik ve etkili savunma ve korunma yöntemi de çığ tahminidir. Bu nedenle, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de gerektiğinde günlük “Çığ Tahmin Bültenleri”ni hazırlayıp yayınlayacak teknik bir ünitenin DMİ bünyesinde veya ona bağlı olarak kurulması gerekir. Gelişmiş ülkelerdeki gibi ülkemizde de gerektiğinde 2-aşamalı ve yerel çığ ihbarları (sırasıyla “Çığ Gözetleme ve Çığ Uyarısı”) ile insanlarımız bilgilendirilme yoluna gidilebilmesi için gerekli organizasyon ve hazırlıklar bir an önce yapılmalıdır.

Benzer şekilde çığ bölgelerinde, çığ tehlikesi henüz büyümemişken, kar tabakalarını patlayıcılar veya mekanik bir şekilde tahrik edip yamaçlarda kar birikmesine ve dolayısıyla çığ potansiyelinin oluşmasına önceden engel olunabilmesi; çığ bölgesindeki avcılar, dağcılar, spor ve kayak yapanlar, ulaşım araçlarındaki yolcular, kamu ve güvenlik görevlileri gibi hareketli hedeflerin çığ tehlikesine karşı uyarılabilmesi ve yetkililer tarafından bölgenin zamanında kısa bir süre için boşaltılabilmesi tümüyle sağlıklı bir şekilde yerel meteorolojik şartların doğru gözlenmesi ve analiziyle mümkündür. Bu nedenle, hidro-meteorolojik ölçüm ağının, ülkemizin dağlık alanlarına yaygınlaştırılması ve dağlardaki hava durumunu da tahmin edebilecek gelişmiş, küçük grid mesafeli bir nümerik hava tahmin modeline acilen ihtiyaç vardır.

Kar kaymaları sonucu ortaya çıkan çığ tehlikelerinin tahmini, mevcut olan ve gelecekte oluşacak kar tabakalarının kararsız olup olmayacakları olasılığı üzerine kurulur. Böylece, çığ öngörülerinde, kar tabakalarının gelecekteki durumu, beklenen yağış ve rüzgarla mevcut kar örtüsünün üzerinde oluşacak ilave yük, yağış, değişen hava sıcaklığı ve güneşlenme ile birlikte kar tabakasında oluşacak başkalaşım sonucu kar tabakasının değişen dayanıklılığı hakkında fikir yürütülmesi gerekir. Bu nedenle, çığların oluşumunu önceden tahmin edebilmek için kar örtüsünün yapısal özelliklerinin ve atmosferik şartların dikkatli bir şekilde sürekli olarak izlenip analiz edilmesi gerekir.

Türkiye’de de, kış ve yayla turizmine açılacak alanlara kurulacak Dağ Spor ve Turizm Tesisleri’nin planlanmasında güvenliğin sağlanması ile birlikte Sürdürülebilir Spor ve Yeşil Oyunlar (Sustainable Sports, Games Green) sayılabilmeleri ve çevre-duyarlı bir tesis olabilmeleri için, özel hidro-meteorolojik etütlerinin yapılması şarttır. Bu tesislerin işletilmesi süresince de, tesise (çığ ve kar rastları için) özel bir hidro-meteorolojik gözlem şebekesi kurulup meteoroloji mühendisleri tarafından işletilerek tesis civarındaki çığ potansiyelinin sürekli olarak takip edilmesi de gerekir. Ayrıca, DMİ tarafından Dağ Sporları ve Turizmi için özel hava durumu raporları da hazırlanıp yayınlanmalıdır.

Ülkemizde bu konuda bilimsel çalışmaların yapılabilmesi için, DMİ ile birlikte Afet İşleri Genel Müdürlüğü bir “Çığ Veri Tabanı” oluşturulup tüm araştırmacılara sunmalıdır.

T.C. bir çok kamu kurum ve kuruluşu gibi Afet İşleri Genel Müdürlüğü de bu konuda Meteoroloji Mühendislerinden de yararlanma yoluna gitmek zorundadır.
Doğru bina tasarımı için kar yüklerinin hesaplanması ve yeni meteorolojik veriler ile sürekli olarak yenilenmeleri gerekmektedir.

Çığ, Çığ nedir, Çığ ne demek, Çığ hakkında bilgi, Çığ ile ilgili bilgi, Çığın zararları, Çığ tipleri, Çığ türleri, Çığ çeşitleri, Doğal Afetler, Kar, Don, Dolu, Yağmur, Sel,

Bu yazıda aradığınız konu yoksa soruyu yazın paylaşılsın ve eklensin

  1. Polen Ökten
    29 Aralık 2012 | Cevapla

    Çığa karşı alınacak önlemler nelerdir?Ama detaylı olsun lütfen

  2. raşit
    16 Mayıs 2012 | Cevapla

    çığ nasıl oluşur