Kayaç Nedir – Kayaç Hakkında Bilgiler yazısına puan ver :
1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan6 Puan7 Puan8 Puan9 Puan10 Puan | 7,55 / 10 | 62 kisi / 468 puan verdi.
Loading ... Loading ...
Bu siteyi beğendinmi?

Kayaç Nedir
Kayaç, mineral topluluklara verilen isim. Çeşitli mineralleri veya taş parçacıklarının veya tek bir mineralin fazla sayıda birikmesinden meydana gelir.

Granit ve bazalt çeşitli minerallerdeki kum taşı, değişik kum tanelerinden, mermer ve kuvarsit tek bir mineralden oluşmuş kayaçlardır.

Kayaçların oluşumları sırasındaki doğal ortamı yansıtan bir çeşit belgelerdir. Yer kabuğunun jeolojik gelişmesinin izleri bu çeşit kayaç üzerinde izlenmiştir. Bu nedenle onlar yer kabuğunun doğal belgeleri sayılır.

Bugün yeryüzünde hüküm süren fiziksel olaylar, akarsuların aşındırma ve taşıma etkileri, çöllerde ve denizlerin değişik bölgelerinde farklı tortulların çökertilmesi, yeryüzünün değişik iklim kuşaklarının bulunması gibi jeolojik olayla bütün yer tarihi boyunca hep aynı şekilde, aynı düzende oluşmuştur.

Yani eski jeolojik devirlere ait kayaçların oluşumu bugün yeryüzünde hüküm süren fiziksel olayların ışığı altında yorumlanabilir. Böylece kayaçlar oluşumu sırasında mevcut olan doğal ortamı aynen yansıtırlar.

Tortul kayaçlar Su ve rüzgâr yeryüzünü değiştirebilir. Bu kuvvetler, kayaçları kırarak, küçük kayaçları taşır. Bu partiküller farklı yerlerde yerleşirler. Buralarda, küçük parçacıklar toparlanarak, basınç altında çimentolaşıp, daha büyük kayaçları meydana getirirler. Bu kayaçlar, genellikle suda oluşur ve magmatik kayaçlardan daha yumuşaktırlar. Tortul kayaçlar, birçok tabakaları meydana getirir ve fosilce zengindir.

1. Magmatik kayaçlar
2. Tortul kayaçlar
3. Metamorfik kayaçlar

1- MAGMATİK KAYAÇLAR
Bu kayaçlar magmanın soğuyarak katılaşması sonucu meydana gelirler. Yer kabuğunun yaklaşık olarak % 65′ini oluştururlar. Kökenlerini magma teşkil ettiğinden bunlara magmatik kayaç veya katılaşım kayaçları adı verilir.

2- TORTUL KAYAÇLAR
Tortul kayaçlar yeryüzünde çok görülen kayaçlardır. Yer yüzeyinin yaklaşık olarak % 75′i tortul kayaçlardan müteşekkildir. Yerkabuğunun ise % 8 kadarını oluştururlar. Bunlar genellikle tabakalı olarak bulunurlar ve içerlerinde organizma kalıntıları (fosil) ihtiva ederler.Tortul kayaçların büyük bir kısmı dış etmen ve süreçler tarafından yeryüzünün aşındırılması ve meydana gelen çeşitli büyüklükteki unsurların taşınarak çukur sahalarda (göl, deniz ve okyanus tabanları gibi) biriktirilmesi sonucu oluşmuşlardır. Bu olaya genel anlamda tortullaşma (sedimentasyon) denir. Biriken unsurlar önceleri boşluklu gevşek bir yapıya sahiptirler. Fakat zamanla sıkışıp sertleşirler. Diajenez adı verilen bu olayda basınç ve çimentolaşma esas rolü oynarlar. Gerçekten, bir birikme sahasında, sonradan biriken unsurlar öncekiler üzerinde ağırlıkları vasıtasıyla basınç yaparlar. Bu basınç sonucu unsurlar, aralarındaki boşlukların küçülmesi ve büyük ölçüde ortadan kalkmasıyla sıkışır ve sertleşirler.

Çimentolaşmada ise, unsurlar arasındaki boşlukları dolduran suların içinde bulunan erimiş veya asılı haldeki maddeler kristalleşerek veya çökelerek unsurları birbirine bağlarlar.Tortul depoların veya kayaçların oluştukları ortamlar yerden yere farklılıklar gösterirler. Bir tortul kayacın oluştuğu ortam şartlarının bütününe fasiyes denir. Tortul kayaçlar bu ortam şartlarını gerek fiziksel ve kimyasal özellikleri ile ve gerekse içerdikleri hayvan ve bitki fosilleriyle aksettirirler. Bu ise onların oluştukları devredeki ortam şartları hakkında bilgi edinmemizi sağlar.

3 ana fasiyes grubu vardır:
a. Kara fasiyesi: Akarsu, göl, rüzgâr, v.s. depolarını içerir.

b. Kıyı ve lagün fasiyesi: Kara fasiyesi ile deniz fasiyesi arasında geçiş tipini oluşturur. Kıyılardaki akarsu ağızlarında biriken depolar bu fasiyese girerler.

c. Deniz fasiyesi: Deniz veya okyanusların tabanında biriken depolardan meydana gelir. Üç kısma ayrılır; 0-200 metreler arasındaki depolar neritik fasiyesi, 200-1000 metreler arasındaki depolar batiyal fasiyesi ve 1000 metreden daha derindeki depolar da abisal fasiyesi teşkil eder.

BAŞLICA TORTUL KAYAÇLAR
1- MEKANİK (KIRINTILI) TORTUL KAYAÇLAR
a- Çimentosuz Tortul Kayaçlar
- Bloklar ve Çakıllar
- Kumlar
- Siltler
- Killer
- Lös

b- Çimentolu Tortul Kayaçlar
- Konglomera
- Kumtaşı
- Silttaşı
- Kiltaşı
- Çamurtaşı
- Arjilit
- Şeyl
- Arkoz
- Grovak
- Detritik Kalker

2- ORGANİK TORTUL KAYAÇLAR
a- Silisli Organik Kayaçlar
- Diatomit
- Radyolarit
- Spongolit

b- Karbonatlı Organik Kayaçlar
- Tebeşir
- Resif Kalkeri
- Foraminiferli Kalker
- Lümaşel

c- Bitümlü Organik Kayaçlar
- Turba
- Linyit
- Taş Kömürü
- Antrasit
- Asfaltit

3- KİMYASAL TORTUL KAYAÇLAR
a- Karbonatlı Kimyasal Kayaçlar
- Kalker
- Dolomit
- Marn
- Traverten
- Oolitik Kalker

b- Evaporitler
- Jips
- Anhidrit
- Kaya Tuzu

c- Silisli Kimyasal Kayaçlar
- Sileks
- Gayzerit
- Çört
- Filint
- Jasp

3- METAMORFİK KAYAÇLAR
Bu kayaçlar totul yada volkanik kayaçların, yerin derinliklerinde yüksek basınç ve sıcaklık altında metamorfizmaya (başkalaşma) uğraması sonucunda oluşurlar. Oluşumlarında metamorfizma etkili olduğu için bunlara metamorfik kayaç veya başkalaşım kayaçları adı verilir.

Coğrafya Deyimler Sözlüğü, Kayaç Nedir, Kayaç Ne Demek, Kayaç Anlamı, Kayaç Hakkında Bilgi, Kayaç Özellikleri, Kayaç Nasıl, Kayaçlar hakkında bilgi, Kayaçlar nasıl oluşur, Kayaçlar nasıl meydana gelir, Kayaçların luşması ile ilgili bilgi, Kayaç resim, Kayaçlar hakkında, Kayaç çeşitleri, Kayaç örnekleri, Kayaç Türleri, Kayaç Şekilleri, Kayac, Kayaclar,

Bu yazıda aradığınız konu yoksa soruyu yazın paylaşılsın ve eklensin

  1. durali
    09 Kasım 2013 | Cevapla

    siteye nerden aldığınıza dair kaynakça da eklersiniz çok iyi olurmuş