Ölçek Nedir – Ölçek Çeşitleri yazısına puan ver :
1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan6 Puan7 Puan8 Puan9 Puan10 Puan | 8,17 / 10 | 103 kisi / 842 puan verdi.
Loading ... Loading ...
Bu siteyi beğendinmi?

Ölçek Nedir
Harita yapılırken ilk iş haritası yapılacak bölgenin gerçeğe göre ne oranda küçültüleceğine karar vermektir. Bu iş için belirlenen orana ölçek denir. Özetle harita üzerindeki uzaklık ile doğadaki gerçek uzaklık arasındaki oran haritanın ölçeğidir.

Her haritanın mutlaka bir ölçeği bulunur. Bu ölçek haritanın altında yazılıdır. Harita ölçeği genellikle kesirli ya da oranlı bir rakam olarak belirtilmektedir. 1 / 100.000 ya da 1 : 100.000 gibi. Kesirli ya da oranlı ölçeklerin yanı sıra grafik ölçek olarak adlandırılan bir doğru parçası üzerinde bölümlere ayrılmış şekilde gösterilen ölçekler de bulunmaktadır.

Kesirli ya da oranlı ölçeklerde kesrin paydası büyüdükçe haritanın gösterdiği ayrıntı azalır. Farklı bir söyleyişle kesrinin paydası küçük olan haritalar daha fazla ayrıntıya sahiptirler.

Ölçek Çeşitleri
1. Kesir ölçeği
1/25 000, —1/300000 veya 1 : 250 000 şeklinde yazılan ölçeklere, kesir ölçeği denir. Bu ölçekte küçültme oranı, payı 1 olan kesir sayıları ile gösterilir. Kesir ölçeğinde, harita ya da plân üzerindeki 1 cm’lik uzaklığın, gerçekte ne kadar olduğu paydada görülür.
Örneğin, bir plânın köşesinde “Ölçek : 1/100″ olarak yer almış olsun. Bu kesir ölçeği, gerçek uzunlukların her birinin 100 kez küçültülerek düzlem üzerine geçirildiğini gösterir. 100 cm’lik gerçek uzaklık, plânda, 1 cm’lik uzunlukla gösterilmiş demektir. Ölçekten yararlanılarak iki yer arasındaki gerçek uzaklıklar hesaplanmaktadır. Örneğin, 1/3 000 000 ölçekli bir haritada iki şehir arasındaki uzaklık 8 cm olsun. Bu iki şehrin birbirine olan gerçek uzaklığını şu şekilde bulabiliriz:

Gerçek uzaklık = Haritanın ölçeği x Haritadaki uzunluk

Örnek:
3 000 000 x 8 = 24 000 000 cm = 240 km’dir.

2. Çizgi (grafik) ölçeği
Çizgi ölçeği, haritanın bir köşesinde çizgi ile gösterilir. Çizgi ölçeği, haritadaki küçültme oranına göre, eşit bölümlere ayrılıp üzerine rakamlar yazılarak oluşturulmaktadır.
Ölçek rakamından, plân veya haritası yapılan yerlerin, gerçek ölçülerinin ne kadar küçültüldüğünü anlarız.

Ölçme ve Değerlendirmede Ölçek ve Çeşitleri
Ölçek, belli bir büyüklüğü küçültme oranı, birim veya ölçme aracı olarak kullanılmaktadır. Varlıkların özelliklerini belirlerken kullanılan sayı ve sembolleri açıklamak aracıyla kullanılan açıklamalardır.
Dört tür ölçek vardır:

* Sınıflama
* Sıralama
* Eşit aralıklı
* Eşit oranlı

Sınıflama (Adlandırma) Ölçekleri
Nesnelerin genel olarak birbirlerine göre benzerlik ve farklılıklarını belirlemek ve sınıflandırmak amacıyla kullanılan ölçeklerdir.
Örnek: Bir sınıftaki öğrencilerin evli-bekâr, kadın-erkek, A-B, 1-2 olarak sınıflandırılması.
Bu ölçekte kullanılan sayıların sayısal değeri yoktur. İki temel özelliği vardır:

* Simetrilik
* Geçişlilik

Örnek: A=B ise B=A , A=B ve B=C ise A=C.

Sıralama Ölçeği
Varlıkları belli bir özelliğe sahip oluş miktarları bakımından büyükten küçüğe ya da küçükten büyüğe doğru sıralamak amacıyla kullanılan ölçeklerdir. Başlangıç noktaları değişkendir. Ölçme aracı üzerindeki aralıklar birbirine eşit değildir.
İki temel özelliği vardır:

* Asimetrilik
* Geçişlilik

Eşit Aralıklı Ölçekler
Varlıkları belirli bir başlangıç noktasına göre belli bir özelliğe sahip oluş dereceleri bakımından eşit aralıklarla sıralamak amacıyla kullanılan ölçeklerdir. Bu ölçeklerdeki başlangıç noktası sabittir, aralıklar da eşittir. Örneğin termometre, takvim, başarı, zekâ, saat, tutum vs.

Oranlı Ölçekler
Eşit aralıklı ölçekler üzerindeki sıfır noktası gerçek sıfır olarak tanımlanan ve doğal sıfırdır. Örneğin metre, kilogram, amper, süre, vs.

ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR
Gerçek Ölçek: Parçaların üzerinden alınan ölçülere göre çizilen ölçek çeşididir. Ölçek 1:1 şeklinde belirtilir.

Küçültme Ölçeği: Büyük parçaların küçültülerek çizildiği ölçek çeşididir. Ölçek 1:5, 1:10, 1:20, 1:50… belirtilir.

Büyültme Ölçeği: Küçük parçaların büyültülerek çizildiği ölçek çeşididir. Ölçek 2:1, 5:1, 10:1, 20:1, 50:1… şeklinde belirtilir.

1. Büyük Ölçekli Haritalar

a. Plânlar: Ölçeği 1/20.000′e kadar olan haritalardır. Şehir imar plânları, kadastro haritaları bu türdendir.

b. Topoğrafya Haritaları: Ölçeği 1/20.000 ile 1/200.000 arasında olan haritalardır. Ulaşım haritaları ile topoğrafik, jeolojik, morfolojik haritalar bu türdendir.

Büyük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:
– Paydası küçüktür.
– Dar alanları gösterir.
– Ayrıntıyı gösterme gücü fazladır.
– Küçültme oranı azdır.
– Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre düzlemde daha fazla yer kaplarlar.
– İzohipsler arası yükselti farkı azdır.
– Bozulma oranı azdır.

2. Orta Ölçekli Haritalar
Ölçeği 1/200.000 ile 1/500.000 arasında olan haritalardır.

3. Küçük Ölçekli Haritalar
Ölçeği 1/500.000 den daha küçük olan haritalardır. Bu haritalar Dünya’nın, kıtaların, ülkelerin tamamını veya bir bölümünü gösterir.

Küçük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:
– Paydası büyüktür.
– Geniş alanları gösterir.
– Ayrıntıyı gösterme gücü azdır.
– oranı fazladır.
– Aynı alanı gösteren büyük ölçekli haritalara göre düzlem üzerinde daha az yer kaplarlar.Küçültme
– İzohipsler arası yükselti farkı fazladır.
– Bozulma oranı fazladır.

ölçek, ölçek nedir, ölçek ne demek, ölçek neye denir, ölçek hakkında, ölçek ile ilgili bilgiler, ölçek hakkında bilgi, ölçek ne demektir, ölçek anlamı, ölçek tanımı, ÖLÇEK NEDİR, Ölçek nedir, ölçek özellikleri, ölçek çeşitleri, ölçekler, ölçekleme nedir, ölçekleme, Kaç çeşit ölçek var, Kaç çeşit ölçek vardır,

Bu yazıda aradığınız konu yoksa soruyu yazın paylaşılsın ve eklensin

1 6 7 8
  1. hatice bereat
    10 Aralık 2013 | Cevapla

    bence çok eğlenceli ve tam aradığım gibi o kadar uzun değil. uzun diyen arkadaşlarımda benim gibi önemli yerleri alsalar yeter