Terim Anlam yazısına puan ver :
1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan6 Puan7 Puan8 Puan9 Puan10 Puan | 8,00 / 10 | 1 kisi / 8 puan verdi.
Loading ... Loading ...
Bu siteyi beğendinmi?

Alt Başlıklar

Terim Anlam
Terim anlam, bir bilim dalını, sanat kolunu, mesleği ilgilendiren kavramları anlatan özel anlamlı kelimelerdir.
Terim, genel olarak özel alanların kavramlarına verilen addır. Bir bilim, sanat dalı veya meslekle ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklere terim denir.

Bu alanlar bilim, teknik, sanat, zanaat, spor, tecim gibi, birbirinden çok ayrı olabilir, örneğin kimya dalındaki radyum, baryum maddeleri gibi, dilbilim ve yazında geçen iğretileme de (istiare, metafor), ayakkabıcılıkta geçen fiyonta da birer terimdir. Kâğıtçılıkla ilgili bir elkitabında ya da bir sözlükte geçen kâğıt da günlük dilin bir kavramı olduğu halde bir terim sayılabilir.

Öte yandan kullanım alanı genişleyen, günlük yaşamda yeri olan terimler do genel kullanımlarında terim olma niteliklerini yitirir, dilin öteki sözcükleriyle aynı duruma gelir, örneğin telefon, radyo, televizyon, uçak, tren sözcükleri, bu nesneler ilk bulunduğunda, ilk tanıtıldığında terim niteliği taşımış olsalar bile bugün terim olmaktan çıkmış, hatta daha önce değindiğimiz gibi, temel sözvarlığı içinde düşün.dür duruma gelmişlerdir. Ancak elektroniğe ilişkin bir sözlükte geçen radyo ve televizyon yine birer terimdir.

Terimler, kesin anlamlı sözcüklerdir. Bu yüzden, anlamları herkese göre aynıdır. Örneğin tümleç, nesne, utama (dil bilgisi); ekvator, dönence, debi (coğrafya); per­de, suflör, aktör (tiyatro); açı, yarıçap, doğru (ma­tematik); basınç, kapalı devre (fizik) terimidir.

Ancak çok anlamlı bazı sözcüklerin, terim anla­mı kazandığı da olur. Bu gibi sözcüklerin diğer an­lamları ile terim anlamını karıştırmamak gerekir. “Kök” sözcüğünü ele alalım:

- Bitkileri toprağa bağlayan ve onların, top­raktaki besi maddelerini emmesine yarayan bölümü (ağacın kökü)
- Bazı şeylerde dip bölüm (dişin kökü)
- Kökü ve sapıyla çıkarılan bitkilerde tane (üç kök maydanoz)
- Temel, esas (Meseleyi kökünden halletti.)

Bu açıklamamızdan da görüleceği gibi, terim kavramı için kesin bir sınır çizme olanağı yoktur. Bununla birlikte, terimlerin genel nitelikleri olarak şu noktalar belirlenebilir:

1. Terimler genel olarak tek anlamlı öğelerdir: Bitkibilimdeki çanakyaprak, geometrideki üçgen, fizikteki özgül ağırlık, hekimlikteki toplardamar, dilbilimdeki çekim gibi.

2. Terimler türetilirken, yeni beliren ya da yerlileştirilmek istenen kavramlar karşılanırken şu yollara baş vurulmaktadır:

a) Dilin kendi öğelerine yeni anlamlar yükleme yoluyla dilden karşılama: Dişçilikteki köprü, birçok makinelerdeki bıçak, marangozluktaki diş, hekimlikteki kasılım (spazm) gibi.

b) Birleştirme: tekel, bilgisayar, atardamar, doğum öncesi, damar-içi, göstergebilim, dilbilim gibi.
c) Canlandırma: Dilin unutulmuş, kimi zaman yalnız lehçe ve ağızlarda yaşayan öğelerinin yeniden kullanım alanına alınması: nicelik, nitelik, alan, dulda (coğrafya terimi), tanık gibi.

ç) Çevirme: Çeviri öğeler bölümünde değindiğimiz gibi, bütün dünya dillerinde, çeviri yoluyla yabancı kavramların dile aktardığı görülmektedir. Türkçedeki pek çok örneği içinden fizikötesi, ısıölçer, sesyazar, bilim kurgu, kitle iletişim aracı, beyin akım yazımı gibi birkaçını göstermekle yetindim.

d) Türetme: Yeni ve yabancı kavramlar, dilin kendi kök ve eklerinden türetilen yeni öğeleıle karşılanır: saplantı, duyarga, seçenek, asalak, benzeşme, önlem, okutman… gibi.

Türetme yolu, aslında bütün dünya dillerinde bilgin sözcüğü (Fr. mot savant) adı verilen ve terimlerin büyük bir bölümünü oluşturan öğelerin yapım yöntemidir. Bu sözcüklerin yapımında genellikle Yunan ve Latin kökenli sözcüklerden yararlanılagelmiştir. Telefon, Yun. /te: le/ (TTJA-E, uzak) ve/fo:ne/ (

Türetme, Türkçe gibi çok zengin eklere sahip olan, bunları değişik görevlerle kullanabilen ve çok değişik anlatım yollan bulunan dillerin bütün alanlarda kendine yeterli bir kültür diline dönüştürülmesi için en geçerli ve gerekli yoldur.

Terimle ilgili açıklamalardan sonra, bazı bilgi ve konu alanlarına ait terim örneklerini verebiliriz:

Spor: Taç, korner, set, gol, faul, penaltı, kaleci, ofsayt, blok, ribaund, smaç, defans

Hukuk: Kararname, ibraz, iddianame, onamak, isnat, mukavemet, re’sen, sehven, ihtar, temyiz, infaz

Edebiyat: Makale, kafiye, aruz, öykü, koşma, destan, uzam, vezin, hece, hatırat

Din: Oruç, namaz, zekat, hac, rekat, sure, ayet, secde, dua

Terim Anlam
Bir bilim, sanat dalı veya meslekle ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklere terim denir.

Örnek: “Ekvator” kelimesi tek bir anlama gelir ve tek bir nesneyi karşılar.
Örnek: kök, mısra, muson.

“yüklem, özne, kök, zarf”, dil bilgisi terimleri; “üçgen, daire, çap”, kelimeleri de geometri terimleridir.

Terimler halkın söz varlığında yer almaz, ama halk ağzında kullanılıp da sonradan terim özelliği kazanmış kelimeler vardır.

Örnek: “Budala” kelimesi halkın söz varlığında aptal, anlayışsız, sersem anlamlarıyla kullanılır, fakat bu kelime psikolojide belli bir zeka seviyesine sahip anlamında kullanıldığında terimdir.

Önemli : Terimler, genellikle gerçek anlamıyla kullanılan sözlerdir. Terimlerin, mecaz anlamı, yan anlamı, deyim anlamı yoktur.

Boğaz’ı geçip Karadeniz’e ulaştık.
Ayağı olmayan göllerde tuz oranı yüksek olur.
Ağacın kökleri çok derinde.
Üçgenin iç açıları toplamı 180’dir.

UYARI 1: Bir sözcük farklı bilim dallarında farklı terim anlamlara sahip olabilir. Örneğin kök sözcüğü matematikte de, Tıpta da terim anlamıyla kullanılabilir.Yine “perde” sözcüğü hem tiyatroda hem de müzikte terim anlamda kullanılabilir.

UYARI 2 : Bir sözcüğün terim anlam sahibi olabilmesi için mutlaka o bilimdalı ile ilgili bir cümlede geçmesi gerekir.Hiç bir sözcük tek başına terim anlam sahibi olamaz.

Örneğin: “Konuya yanlış açıdan bakıyorsun.” cümlesinde açı sözcüğü terim anlam dışıdır. Fakat, “Üçgende en önemli birim açılardır.” cümlesinde açı sözcüğü bir geometri terimi olarak kullanılmıştır.

Terim Anlam Örnekleri
* Nota müziğin anahtarı gibidir.
* Rakip takım birazdan penaltı atışı yapacak.
* Marmara fay hattı tehlikeli sinyaller veriyor.
* Güreşçimiz, finalde rakibini tuşla yendi.
* Matematik öğretmenimiz tahtaya bir doğru çizmemizi istedi.
* Şiirde aynı eklerin ya da sözcüklerin tekrarlanmasına redif denir.
* Üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir. (Geometri)
* Gazelin beyitleri arasında bütünlük yoktu. (Edebiyat)
* Hakem penaltı atışı için düdüğünü çaldı. (Futbol)
* Oyun üç perdeden oluşuyordu. (Tiyatro)
* Bir üçgenin iç açıları toplamı yüz seksen derecedir. (geometri)
* Diğer dişleri kurtarmak için köprü yapacağız. (Dişçilik)
* Güreşçimiz köprü kurmayı iyi biliyor. (spor)
* Suyun özgül ağırlığı kaçtır?(fizik)
* Tütün önemli oranda nikotin içerir. (botanik)
* Barış zamanı vergileri subaşılar toplardı. (tarih)
* Bu oyunda suflör kullanmayacağız. (tiyatro)
* Toplardamarda bir sorun vardı. (Tıp)
* Dilimizde ekler sözcüklerin sonlarına gelir. (dilbilgisi)

Terim Anlam, Terim Anlam Nedir, Terim Anlam ne demek, Terim Anlam hakkında bilgi, Terim Anlam Örnek, Terim Anlam Örneği, Terim Anlam Örnekleri

Bu yazıda aradığınız konu yoksa soruyu yazın paylaşılsın ve eklensin