Yararlı ve Zararlı Cemiyetler yazısına puan ver :
Puan ver : 1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan6 Puan7 Puan8 Puan9 Puan10 Puan (Henuz oylanmamış)
Loading ... Loading ...
Bu siteyi beğendinmi?

Yararlı ve Zararlı Cemiyetler

YARARLI CEMİYETLER
Milli Cemiyetler(Müdafa-i Hukuk Cemiyetleri)
İşgaller sırasında İstanbul Hükümetinin tepkisiz kalması üzerine halkın sesini duyurmak amacıyla yine halk arasından çıkan aydınlar tarafından kurulan cemiyetlerdir.Birbirlerinden bağımsız olarak kuruldukları için önceleri ortak bir faaliyet alanına sahip değillerdi.Temel amaçları bulundukları bölgelerin işgalini önlemekti.

a-Trakya-Paşaeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti
b-İzmir Müdafa-i Hukuk Cemiyeti
c-Redd-i İlhak Cemiyeti
d-Kilikyalılar Cemiyeti
e-Trabzon Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti
f-Milli Kongre Cemiyeti
g-Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Milli Cemiyetlerin Genel Özellikleri:
Bulundukları bölgenin Türklere ait olduğunu bu nedenle işgallerin haksızlığını dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamışlardır.

Ulusal Mücadeledeki teşkilatlanmanın temelini oluşturmuşlardır.
İşgalci devletlerin azınlık cemiyetlerinin ve İstanbul Hükümetinin faaliyetlerine karşı mücadele etmişlerdir.

Genellikle ittihatçı düşünceye sahip olan kişiler tarafından kurulmuşlardır.
Birleştirici bir liderden yoksun olmaları nedeniyle önceleri bölgesel kurtuluşu savunmuşlardır.

Kuruluşlarında milliyetçilik duygusu etkilidir.
Sivas Kongresinde ”Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında birleştirilmişlerdir.

Öncelikle Basın yayın yoluyla direnişi yönlendirmeye çalışmışlar bunun yanında silahlı direnişe de destek vermişlerdir.

Bölgesel direnişi yönlendirmelerine rağmen seslerini daha iyi duyurabilmek amacıyla İstanbul’da faaliyet yürütmüşlerdir.

ZARARLI CEMİYETLER
1)Azınlıkların Kurdukları Cemiyetler:Birinci grup azınlıkların kurduğu “azınlık cemiyetleri”dir.Bunlar faaliyet yürüttükleri bölgeyi Osmanlı Devletinden kopararak buralarda bağımsız devletler kurmayı ya da başka bir devletin yönetimi altına girmeyi hedeflemişlerdir.Uluslar arası kamuoyunun desteğini de kazanmak için bu isteklerini Wilson İlkelerine dayandırmışlardır.

a-Mavri Mira Cemiyeti
b-Pontus Rum Cemiyeti
c-Etnik-i Eterya Cemiyeti
d-Kardos Cemiyeti
e-Taşnak ve Hınçak Cemiyetleri
f-Alyans İsrailit ve Makabi Cemiyetleri

Azınlık Cemiyetlerinin Genel özellikleri:
Osmanlı Devletinin parçalanması için faaliyet yürütmüşlerdir.
Bağımsız devletler kurmayı amaçlamışlardır.
Rum ve Ermeni patrikleri ile Musevi hahambaşılığı tarafından yönlendirilmişlerdir.
İtilaf devletleri tarafından desteklenmişlerdir.
İtilaf Devletlerinin işgallerine zemin hazırlamışlardır.
Kamuoyunun tepkisini çekmemek için Wilson İlkelerine göre hareket ettiklerini savunmuşlardır.

2)Milli Varlığa Düşman Cemiyetler:İkinci grup zararlı cemiyetler ise Osmanlı yönetimindeki Müslümanlar tarafından kurulan “Milli varlığa Düşman Cemiyetlerdir.Bu kişiler işgalleri engellemenin mümkün olmadığını bu nedenle direniş yapılmaması gerektiğini savunmuşlardır.Direniş hareketleri yerine İtilaf devletleri ile iyi geçinerek tavizler koparmaya çalışılması gerektiğini savunmuşlardır.

a-Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası
b-Hürriyet Ve İtilaf Fırkası
c-İslam Teali Cemiyeti
d-Kürt Teali Cemiyeti
e-İngiliz Muhipleri Cemiyeti
f-Wilson İlkeleri Cemiyeti

Milli Varlığa düşman Cemiyetlerin genel Özellikleri:
Müslümanlar tarafından kurulmuşlardır.
İşgallerin kolaylaşmasına neden olmuşlardır.
Ulusal direnişe karşı faaliyet yürütmüşlerdir.
İtilaf devletleri tarafından desteklenmişlerdir.
Hürriyet ve İtlaf Fırkasıyla birlikte hareket etmişlerdir.
Saltanat ve Hilafet yanlısıdır.

Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler

Mavi Mira Derneği:
Rum kilisesinin desteğindeki bu derneğin amacı İstanbul, Bursa, Bandırma, Tekirdağ, Kırklareli yörelerindeki Rum azınlığı, örgütlemek, silahlandırmak, çeteler kurmak, Yunanistan yararına kamuoyu yaratmak ve Türk halkına karşı çete savaşını sürdürmektir.

Pontus Rum Derneği:
Yeniden canlandırılan Etnik-i Eterya derneği ile birlikte, Doğu Karadeniz illerindeki çalışmalarını yoğunlaştırıyordu. Bu bölgede ayrı bir Rum devleti kurmak istemiştir.

Ermenilerin Kurduğu Cemiyetler:
Ermeni patriği Zevan efendi Rum dernekleri ile beraber çalışarak bir Rum-Ermeni birliği komitesi oluşturmuştur. Ermeni örgütleri Doğu Anadolu’da geniş bir bölgeyi içine alacak bir Ermeni devleti amaçlıyordu. Özellikle ABD ve Fransa’dan destek görüyordu. (Hınçak ve Taşnak Cemiyetleri)

Türklerin Kurduğu Zararlı Cemiyetler
(Osmanlı-Müslüman Halkın Kurduğu Cemiyetler)

Sulh ve Selameti Osmaniye Fırkası:
Vatanın kurtuluşunun, padişahın ve halifenin buyruklarına sıkı sıkıya uymakla mümkün olacağına inanan bir cemiyettir. İngilizlerden maddi destek görmüştür.

Kürt Teali Cemiyeti:
Amacı Wilson ilkelerinden faydalanarak bağımsız Kürdistan devletini kurmaktır. Dernek ulusal kurtuluş hareketine karşı çıkmıştır.

Teali İslam Cemiyeti:
Halifenin buyruklarına ve şeriat kurallarına uymakla Osmanlı Devletinin kurtulacağını savunur. İstanbul’da medrese öğrencileri tarafından kurulmuştur. Konya’da da şubeler açmıştır.

Wilson İlkeleri Cemiyeti:
Bu cemiyetin kurucuları Amerikan mandasına taraftardırlar.

Hürriyet ve İtilaf Fırkası:
1911 yılında İttihat ve Terakki Cemiyetine karşı kurulan bu parti, Mondros Ateşkes antlaşmasından sonra ulusal mücadeleye karşı olan cemiyetleri bünyesinde toplamıştır.

İngiliz Muhipler (Sevenler) Cemiyeti:
İngiliz gizli servisince yönlendirilen dernek, İngiltere’nin doğu siyasetini destekler. Merkezi İstanbul’du. İngiltere ile Osmanlı saltanatı arasındaki ilişkileri kuvvetlendirmek amacıyla kuruldu. Çalışmaları Hürriyet ve İtilaf fırkasınca desteklendi. Asıl amacı, ulusal direniş girişimlerini yok etmektir.

Ulusal Cemiyetler (Müdafaa-İ Hukuk Cemiyetleri)

Ortak özellikleri
1-Bölgesel amaçlarla kurulmuşlardır.

2-Yayın yoluyla bulundukları bölgelerde, Türklerin çoğunlukta olduklarını dünya kamuoyuna duyurarak işgallerin haksızlığını savunmuşlardır.

3-İşgalleri ve azınlık faaliyetleri engellemek amacıyla kurulmuşlardır.

4-Birbirlerinden kopuk ve bağımsız hareket etmişlerdir.

5-Gerekirse silahlı mücadele başvurma kararı almışlardır.

6-Ulusal bilincin gelişmesine, yayılmasına, canlı tutulmasına kaynak olmuşlardır.

7-Sivas kongresinde (7 Eylül 1919) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleşerek ulusal nitelik kazanmışlardır.

Trakya Paşaeli Cemiyeti:
Edirne merkezidir. Trakya ve Marmara’nın Yunanistan’a verilmesini önlemeye ve bölgedeki azınlıkların yıkıcı faaliyetlerini engellemeye çalışmışlardır. Silahlı direniş hazırlıkları yapmıştır.

İzmir Müdafaa-i Hukuk-i Osmaniye Cemiyeti:
İşgalden önce İzmir’de kurulan bu cemiyet, İzmir’in ve Batı Anadolu’nun Yunanistan’a verilmesini engellemeye çalışmış, düşman işgaline silahla karşı koymayı ilke olarak kabul etmiştir. Bölgesel direnme kuruluşlarına silah, cephane sağlamakta yardımcı olmuştur. Cemiyet ismini İzmir’in işgal edileceği haberinin alınması üzerine “İzmir Reddi İlhak Cemiyeti” olarak değiştirmiştir.

Kilikyalılar Cemiyeti:
İstanbul’da kuruldu. Amacı, Adana ve çevresindeki düşman işgallerine karşı, direniş hareketlerini teşkilatlandırmaktır.

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti:
Trabzon ve çevresinin Rumlara verilmesini ve Pontus Rum devletinin kurulmasını önlemek için kuruldu. e-Şark İlleri Müdafaa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti: Genel merkezi İstanbul’da olan bu cemiyet Erzurum ve Elazığ’da şubeler açmıştır. Doğu illerimizin Ermenilere verilmesini engellemek amacıyla kuruldu. Ermeniler lehine yapılan propagandaları engellemek için çalışmıştır. Hiçbir şekilde göç edilmemesini, Doğu Anadolu’nun tarihi ve kültürü ile Türk yurdunun ayrılmaz bir parçası olduğunu savunuyordu. Daha sonra Erzurum Kongresinin toplanmasını sağlamıştır.

Yararlı ve Zararlı Cemiyetler, Yararlı Cemiyetler, Zararlı Cemiyetler, Yararlı ve Zararlı Cemiyetler Nelerdir, Yararlı ve Zararlı Cemiyetler Tablosu

Bu yazıda aradığınız konu yoksa soruyu yazın paylaşılsın ve eklensin